• Pascal Boogaert

Gouden advies voor freelancers 1: focus

In februari stipte ik het al even aan: freelancers die zich specialiseren hebben meer kans van slagen. Door al mijn gesprekjes met freelancers in het afgelopen jaar ben ik steeds meer van mening dat specialiseren inderdaad een gouden kans is om te overleven. Dus stop met veelzijdig willen zijn en ga je focussen.


De opkomst van de specialist – en daarmee ook de neergang van de allrounder – zie je op bijna elk niveau. Ziekenhuizen specialiseren zich steeds meer, het warenhuis legt het af tegen de speciaalzaak, het allround reclamebureau zit in slecht weer terwijl het gespecialiseerde bureau de wind mee heeft en op zzp-niveau delft het manusje-van-alles het onderspit tegenover de superspecialist.


Niveau 1: de organisaties


Hudson’s Bay en V&D zijn al foetsie. HEMA en Blokker hebben het moeilijk. Het Financieel Dagblad schreef er op 2 september 2019 een heel artikel over: “De langzame ondergang van het warenhuis”. In het artikel werd gewezen op een trend waarbij in heel Europa honderden winkelpaleizen verdwenen. Verderop werd voorzichtig aangestipt dat de grootste klap waarschijnlijk nog moet komen. De belangrijkste reden voor de ondergang van het warenhuis: de sterke concurrentie van webshops – en ja, daar komt ie: de superspecialisten.


Van pepernotenwinkel tot pindakaaswinkel. En van kaarsenwinkel tot zeepwinkel. De consument wil het beste van het beste. Als het echt lekker moet zijn ga je naar de delicatessenzaak en niet naar de supermarkt. Het beste van het beste vind je niet in een warenhuis, maar in een monowinkel – zoals de speciaalzaak ook wel wordt genoemd. In 2012 doken de eerste monowinkels op en sindsdien zijn ze bezig aan een flinke opmars. Dat consumenten de voorkeur geven aan specialisten zie je ook in de bouw. Huiseigenaren laten steeds vaker de allround aannemer links liggen en nemen direct contact op met een badkamerspecialist of een zonnepaneelexpert. Het stukje aannemen – dus overzicht houden op de verschillende klussen – doet de consument zelf wel.


Niveau 2: de reclamebureaus


Het gaat slecht met een aantal reclamebureaus. Daar wordt helaas weinig of niet over geschreven in de vakbladen. Maar als je je oor te luister legt op borrels - of net als ik veel koffiedrinkt – dan vang je wel ‘ns wat op.


Adverteerders doen namelijk exact hetzelfde als consumenten. Ze laten steeds vaker het allround reclamebureaus links liggen - met de enorme ontslagrondes van de laatste tijd als gevolg - en kiezen voor specialistische bureaus. Opdrachtgevers zoeken een gespecialiseerd themabureau voor hun thema-campagne, videospecialisten voor hun filmpjes en digital specialisten voor hun online uitingen. Ze zoeken niet naar een organisatie die alles kan bieden, maar een club die op een bepaald stukje volledig de diepte in kan gaan. Het overzicht houden over al deze bureaus doen ze – net als de aannemende huiseigenaar – zelf. Met een klein in-house agency of marcom-afdeling.


De reclamebureaus die in zwaar weer zitten zijn vaak bureaus waar je moeilijk een label op kunt plakken: ze doen van alles wat maar ze nergens echt in gespecialiseerd. De bureaus die het wel goed doen leggen vaak de focus op een specialisme.


Overigens zijn er een paar organisaties - zoals MakerStreet en Dept – die proberen om deze specialistische bureaus weer te vangen in een overkoepelende samenwerkingsorganisatie. Zodat ze onderling beter samen kunnen werken. En zodat ze hun klanten een compleet pakket aan diensten kunnen aanbieden.


Ik ben heel benieuwd of dat gaat werken. Is het niet wijn in oude zakken? Is dat niet de TBWA\[specialisme] constructie maar dan anno 2019? Ik ben bang dat vroeg of laat bij MakerStreet en Dept ook het idee ontstaat: waar staan ze nou precies voor? Waarom moet ik nou bij hun aankloppen? Wat is hun specialisme?


Niveau 3: de freelancer


Op het niveau van de zzp’er zie je precies hetzelfde. Opdrachtgevers zoeken geen allround creatief, account duizendpoot of een ‘slasher’; iemand die zich niet meer vastlegt op één functie. Opdrachtgevers zoeken logo designers, brand story writers, food fotografen en NGO-strategen.


Maar waarom missen zoveel freelancers focus? Daar is volgens mij nog geen wetenschappelijk universitair onderzoek naar gedaan, maar als je het mij vraagt zijn er twee redenen:


Reden 1: nieuwsgierigheid


“Ik ben eigenlijk meer een creatief manusje-van-alles”

"Ik ben een nieuwsgierige generalist"

“Ik vind het bedenken leuk, maar het filmen en regisseren ook”


Ik hoor dat soort teksten te vaak. En ik begrijp het wel: mensen zijn nieuwsgierig van aard. We willen steeds nieuwe dingen doen en ontdekken. Mensen in marketing en communicatie zijn waarschijnlijk nog nieuwsgieriger dan de gemiddelde Nederlander. En de ADHD-creatieven onder ons zijn natuurlijk helemaal de overtreffende trap van nieuwsgierig. We duiken in elk nieuw programma, elke nieuwe trend en in elk nieuw medium. Maar door die nieuwsgierigheid verlies je focus. En als je je focus verliest weten opdrachtgevers niet waarvoor ze je nou moeten bellen.


Reden 2: bijblijven


Door de versnippering aan media in de afgelopen decennia dachten we – waaronder ik - dat het slim zou zijn om overal wat van af te weten. En dus om in elke nieuwe tool, gadget, app en trend te duiken. Om bij te blijven. En om relevant te blijven. Klopt. True. Voor een handjevol creatief directeuren, strategen en project managers is dit handig. Maar voor alle anderen blijkt specialiseren veel belangrijker te zijn.


Hocus focus!


Kortom, specialiseer je. En maak slim gebruik van je specialisme. 


Tip 1: Duik alleen in nieuwigheidjes die relevant zijn voor je specialisme en je specialisme versterken. Ga dus geen dure Adobe Illustrator cursus volgen als je je wilt concentreren op het schrijven van SEO-teksten.


Tip 2: Ga niet ‘slashen’ op LinkedIn door al je passies/functies/ervaringen achter elkaar te plakken in je functie. Je toekomstige opdrachtgever zoekt geen designer/photographer/art director/illustrator. Weet je niet wat je moet kiezen? Pas dan elke maand de omschrijving van je LinkedIn aan. Kies elke maand een ander specialisme: designer óf illustrator óf photographer óf art director en ontdek op welke functie je de meeste views krijgt.


Tip 3: Denk vanuit de opdrachtgever: waar zoekt die nieuwe klant van je naar? En pas daar je functieomschrijving op aan. Als je opdrachtgever een VR-specialist zoekt, is ‘Virtual Revolutionary’ waarschijnlijk niet handig. Hoe leuk die titel ook is gevonden.


Tip 4: Gebruik je specialisme als breekijzer. Positioneer jezelf als data strateeg, VR-designer of game illustrator. Functies die hot zijn en waar opdrachtgevers graag meer over willen weten. En als je eenmaal binnen bent, kun je altijd nog terloops laten vallen dat je naast data ook strategisch advies kunt geven, dat je naast VR ook motion graphics kan maken en dat je naast het illustreren voor games ook de hele game zelf kunt bouwen. Maar communiceer die nevenfuncties niet op je LinkedIn. Want dan verlies je weer focus en word je diffuus.


Tip 5: Wees niet bang om te missen. Specialiseren kan namelijk ook mislukken. Bijvoorbeeld als een bepaalde trend - zoals digital magazines of 3D printing – toch niet zo groot is geworden als iedereen eerst dacht.


Tip 6: Kijk naar je leeftijd. Die kan namelijk in de weg zitten. Ik heb aan den lijve ondervonden dat bedrijven die gerund worden door dertigers en communiceren tegen dertigers niet zitten te wachten op een tone of voice writer van vijftig. En je op je veertigste specialiseren als social content developer werkt ook niet. Bureaus en opdrachtgevers willen werken met jonge content creators om via insta, snap en tiktok te praten met hun jonge doelgroep. Op je veertigste is de tijd aangebroken om niet meer zelf content te willen maken, maar om je te positioneren als social content manager: een specialist die social content teams opzet en begeleid.


Tip 7: Zet jezelf op een voetstuk. Door te kiezen voor één functie – de monowinkel – word je sneller gezien als expert. Ik kies liever voor een full time loodgieter dan voor een loodgieter slash timmerman slash stukadoor slash elektricien.


Tip 8: Kijk naar je ervaring. Een project manager / accountmanager / operations manager van vijftig jaar geloof ik nog. Die heeft voldoende ervaring opgebouwd om die drie functies te kunnen doen. Maar een strateeg / content creator / social media manager / influencer / copywriter van nog geen dertig geloof ik niet.


We zitten in een vak waarbij we dagelijks bezig zijn met positioneren.


We zoeken voor onze klanten een heldere USP en een scherpe strategie. Maar zelf – van bureau tot freelancer – zijn we liever vanalleswatjes dan specialisten.

227 views

2018 © Pascal's Angels - Privacy Policy - Cookie Policy -

  • Gray LinkedIn Icon
  • Grey Facebook Icon
  • Grey Twitter Icon
  • Grey G+ Icon